| تبليغات | X |
شجریان تنهاست
در سالهای اخیر از شجریان بارها و بارها انتقاد شده است که مثلا :
- چرا با فلان نوازنده ها کار نکرده است ؟
- چرا کار ارکستری انجام نمی دهد ؟
- چرا فلان شعرها را نمی خواند ؟
- چرا ؟ ... چرا ؟
به نظر من این همه انتقاد به این سبب است که شجریان تنهاست !
آری تنها !
در سالهای پس از انقلاب به سبب شرایط خاص اجتماعی بوجود آمده و تاثیر آن بر موسیقی ، بسیاری از موسیقی دانان - ناخواسته - خانه نشین شدند و تنها شجریان توانست – کج دار و مریز – به کار هنری خود ادامه بدهد و چون تقریبا تنها حریف این میدان بی رقیب بود نه تنها بر شهرت او پیوسته افزوده می شد بلکه با خرافاتی نیز آمیخته می شد .
ولی - از آنجا که خورشید زیر ابر نمی ماند - سرانجام جوانان با موسیقی و هنرمندان گذشته که "فراموشانده" شده بودند آشنا شدند و سیل انتقادات از شجریان هم آغاز شد !
- چرا با فلان نوازنده ها کار نکرده است ؟
- چرا کار ارکستری انجام نمی دهد ؟
- چرا فلان شعرها را نمی خواند ؟
- چرا ؟ ... چرا ؟
به نظر من همه این انتقادها به این سبب است که همه انتظار دارند که شجریان همه سلیقه ها را برآورده کند !
اما نگاهی به کارنامه آلبوم های شجریان نشان می دهد که او تقریبا همه کاری انجام داده است :
- همکاری با نوازندگان قدیمی : شهناز و شریف
- همکاری با نوازندگان گمنام جدید : آهنگ وفا – آرام جان و ...
- همکاری با نوازندگان مشهور جدید : مشکاتیان – علیزاده و ...
- همکاری با گروههای مشهور : شیدا (به یاد عارف – جان جان و ...) – عارف ( بیداد – دستان و ...) – اساتید (راز دل – خلوت گزیده و ...)
- همکاری با ارکسترهای بزرگ : گنبد مینا – جان عشاق و ...
- همکاری در موسیقی فیلم : دل شدگان
- اجرای شعر نو : زمستان است – فریاد و ...
و ... بنابراین می بینید که او تقریبا همه کاری انجام داده است ؛ پس مشکل کجاست ؟!
* کوتاه اینکه در دوران پیش از انقلاب چون همه سبک موسیقی (اصیل و سنتی و پاپ و کلاسیک و ...) اجرا می شده و در هر سبک هم انواع خواننده و نوازنده و ارکستر و شعر و تنظیم و ... بکار برده می شده همه راضی بودند و از این خوان گسترده بسته به سلیقه خود بهره می بردند .
اجرای خصوصی دانلود
مایه : بیات ترک
خواننده : محمد رضا شجریان
تار : فرهنگ شریف
تنبک : جهانگیر ملک
شعر : حافظ
تاریخ : 12 اسفند 1365؟
آواز :
سرم خوش است و به بانگ بلند می گویم که من نسیم حیات از پیاله می جویم
عبوس زهد به وجه خمار ننشیند مرید خرقه دردی کشان خوشخویم
شدم فسانه به سرگشتگی و ابروی دوست کشید در خم چوگان خویش چون گویم
گرم نه پیر مغان در به روی بگشاید کدام در بزنم ؟ چاره از کجا جویم ؟
مکن در این چمن سرزنش به خودرویی چنان که پرورشم می دهند می رویم
تو خانقاه وخرابات در میانه مبین خدا گواه که هر جا که هست با اویم
ز شوق نرگس مست بلند بالایی چو لاله با قدح افتاده بر لب جویم
غبار راه طلب ، کیمیای بهروزیست غلام دولت آن خاک عنبرین بویم
بیار می که به فتنوای حافظ از دل پاک غبار زرق به فیض قدح شویم
ضربی :
عیشم مدام است از لعل دلخواه کارم به کام است الحمدلله
ای بخت سرکش تنگش به بر کش گه جام زرکش گه لعل دلخواه
ما را به رندی افسانه کردند پیران جاهل شیخان گمراه
از دست زاهد کردیم توبه وز فعل عابد استغفرلله
جانا چه گویم شرح فراقت چشمی و صد نم ،جامی صد آه
شوق لبت برد از یاد حافظ درس شبانه ورد سحرگاه
دوم :شمسی شمس
بازنویسی از کتاب زنان موسیقی ایران نوشته توکا ملکی چاپ و نشر کتاب خورشید
شمسی شمس ، زاده شده در شهر رشت ، در مدرسه پيک سعادت تحصيل کرده بود .
موسيقی را نزد اساتيدی چون ابوالحسن صبا و حسين ياحقی فراگرفت .
در سال 1327 خورشيدی کار خوانندگی را شروع کرد . ابتدا در برنامه های شير و خورشيد و با نام ناشناس در راديو می خواند .
در ايام جوانی به کارهنرپيشگی علاقه مند شده و در سه فيلم سينمايی به نام های :
- ولگرد به کارگردانی مهدی رئيس فيروز (1331 خورشيدی) ،
- خورشيد می درخشد به کارگردانی سردار ساکر ( 1335 خورشيدی)
- همه گناهکاريم به کارگردانی عزيز رفيعی (1337 خورشيدی) بازی کرد .
در سال 1332 با شمالی هنرمند ديگر يعنی حبيب الله بديعی نوازنده كم نظير و موسيقى دان برجسته -در هنگام فیلم برداری فیلم ولگرد که آهنگسازی آن را بدیعی انجام داده بود ، آشنا شدند - ازدواج کرد . سال 1333 زمانی که بديعی ارکستر شماره 6 راديو را بنيان گذاشت شمس در آن هنرنمايی ميکرد . اين ارکستر به رهبری بديعی تا سال 1336 شب های جمعه در راديو برنامه داشت .
غير از ترانه نرگس شيراز که شعر آن از معينی کرمانشاهی است شمس ترانه های ديگری با اشعاری از کريم فکور و بيژن ترقی نيز خوانده است .
بيشتر ترانه های وی به گيلکی بوده و همگی زيبا و دلنشين هستند ؛ ترانه هايی چون کاکوله ، بهارای معروفيتی سراسری يافتند . چندين ترانه دو صدايی نیز با خوانندگان گيلانی چون مسعودی و جفرودی از شمس به يادگار مانده است .
بانو شمس در تابستان 1381 در آمريکا در خلوت و تنهايی درگذشت .
* در این بخش چند تصنیف با شعر فارسی و محلی هدیه شما می شود :
1 – افسانه هستی دانلود
آهنگ : حبیب الله بدیعی
ترانه : تورج نگهبان
مایه : دشتی
در شام سیه مانده به ره
رهگذری به ره هستی زاد رهش می و سرمستی
بر دل تابشی دگر ز آرزو نماندش در گلزار رنگ و بو نماندش
جز رنجش چه داده دنیا که خوش کند دل به عشق فردا
عمر دو روزه و این همه غم این ره کوته و این همه غم
این عشق بی اثر عمر بی ثمر
هستی این افسانه غم بحر بی کرانه غم
ریزد در کامش پیمانه غم
او پندارد هستی جز نامی نیست جز ناکامی او را کامی نیست
این ؟؟ از دست غم است یکدم شادی مغتنم است
2 – نی زن دانلود
آهنگ (تنظیم ) : عربی (بدیعی)
ترانه : معینی کرمانشاهی
دستگاه : سه گاه
سال : 1336
بس که به یادت زده ما باده خرابم هنوز آهسته بگذر که سر راه تو خوابم هوز
تو نی زن و من نیم ز جوش دل چون میم
مانده ز دستت جدا رفته ز نایم نوا
فسونگری بس کن من از عشق تو افسانه ام بیا به بالینم که از هجر تو دیوانه ام
تو را ندیده به تو مفتون شدم چو لاله از داغ تو دلخون شدم
چه بوده ام از غم تو چون شدم
3 – بهار آی دانلود
* اشعار گیلکی را از کتاب "ترانه های محلی رشتی" تهیه و تنظیم محمد رضایی بازنویسی کرده ام ؛ البته برخی اشتباه ها را تا حدی که زبان گیلکی را متوجه می شوم درست کردم و از دوستان گیلانی نیز خواهش می کنم در باقی موارد نیز کمک کنند .
کتاب ارزشمند نامبرده را نیز دوست گرامی آقای سعید کوچکزاد هدیه کردند .
4 – لاکو دانه دانلود
شمس و جفرودی
ایتا یار من دارم آخدا من تی گرفتار آخدا
سیه روزگارم آخدا کسی یا من نارم آخدا
ده نزدیک بهارای می دیلم بی قرارای
عزیز جان حالی نارم تی واستی بی قرارم
تی مویان سیاهه آکوره تی چشمان سیاهه گولاله
تی زبان بلایه آکوره تی ابرو کمانه گولاله
تره پیرهن هینم ایشالله تره جوراب هینم ایشالله
تره دستمال هینم ایشالله تره سرخاب هینم ایشالله
ندم او روزانا هرگز چه خاطر کی تو هر روز غروب آمویی می ور
نهایی تی سره هی می دیله سر لاکودانه لاکودانه
قدم زنیم بازم شانه به شانه آموییم تی مرا من تا تی خانه
چاکودیم دیر آمونه ره بهانه لاکودانه لاکودانه
5 – کاکولی دانلود
شمس و مسعودی
بیدمشکانه بیدین چنقدر جوانه کاکوله کاکوله سرخی لاله تی جوله مانه کاکوله
بشو تی ماره بگو یار تی خواستگاره کاکوله مره وعده بدایی امسال بهاره کاکوله
کاکوله نکن ناز مره بخوان آواز من تره زنم ساز تا ببی می دمساز
می چومان اشکباره می دیل بی قراره حالی نارم کاکوله
تی دوری بکشته مرا ده بیا من تی انتظارم کاکوله
هر وقتی یاد آورم تی قول و قراره کاکوله آلوچه داران زیر او ساله بهاره کاکوله
سرخرمن بگوتی من تی خاطرخوایم کاکوله گالش کولامان جور تی واستی من آیم کاکوله
سوم : برنامه گلها
برنامه موسیقی ایرانی دانلود
دستگاه : اصفهان
آهنگساز : همایون خرم
ترانه سرا : بیژن ترقی
خواننده : مرضیه
شعر آواز : مولوی
نوازندگان : همایون خرم – تار ؟
1 – تصنیف
میگذرم تنها از میان گلها گه به گلستانها گه به کوه و صحرا
تازه گلی سر راهم گیرد و با من گوید محرم راز تو کو
خار رهی به تمنا دامن من بگرفته کان گل ناز تو کو
راز عشق مرا گل در گوش صبا گفت و غمم بفزود
آنگه در همه جا راز درد من و قصه عشق تو بود
چون به حسن آسمانی از مهی برتر شعله عشق من از گردون برآرد سر
در گلستان هم ز تنهایی روم من اگر
2 – آواز
درآمد
از بامداد روی تو دیدن حیات ماست امروز روز خوب تو یارب چه دلگشاست
امروز در جمال تو خود چیز دیگرست امروز هر چه عاشق بیدل کند رواست
راجه
جان نعره می زند که زهی عشق آتشین کآب حیات دارد با تو نشست و خاست
اوج
صد چشم وام خواهم تا در تو بنگرم این وام از که خواهم آن چشم خود که راست
چون بگذرد خیال تو در کوی سینه ها پای برهنه دل به در آید که جان کجاست
روی زمین چو نور بگیرد ز روی تو گویافی هزار زهره و خورشید بر سماست
فرود
در روزن دلم نظری کن چو افتاب تا آسمان نگوید کآن ماه بی ضیاست
ردیف موسیقی ایران و جدول مندلیف
کسانی که با شیمی دبیرستان آشنا باشند نظریه مندلیف را شنیده اند .
... کوتاه اینکه مندلیف عنصرهای شیمایی شناخته شده در دوران خودش را بر اساس نظمی که بین آنها یافته بود در جدولی مرتب کرد که برخی خانه های آن جدول نیز خالی بود . او از روی مکان های خالی پیش بینی کرد که باید عنصرهای دیگری وجود داشته باشند که هنوز کشف نشده اند ؛ او حتی از روی نظمی که یافته بود ویژگیهای این عنصرهای کشف نشده را پیش بینی کرد .
البته بعدها با کشف عنصرهای تازه ، پیش بینی های او تایید شد .
اما چه ارتباطی بین این موضوع و ردیف موسیقی ما وجود دارد ؟!
همانطور که از نام ردیف بر می آید ، این نام اشاره به نوعی ردیف شدن و نظم در 7 دستگاه و 5 آواز موسیقی ایرانی است .
همانطور که می دانیم هر گام موسیقی از 7 نت تشکیل شده است و گوشه های اصلی هر دستگاه بر یکی از این درج های گام استوار هستند .
مثلا : درآمد ، چکاوک و بیداد در دستگاه همایون به ترتیب بر درجه یکم ، سوم و چهارم گام تاکید دارند .
همانطور که در گام همایون می بینید هیچ گوشه ای در درجه دوم وجود ندارد و برای پژوهشگران موسیقی و ردیف شناسان زمینه ساخت گوشه ای در این درجه وجود دارد و البته همین وضعیت برای درجه های گوناگون دستگاه های دیگر هم برقرار است ؛ مثلا به گفته آقای کیوان ساکت آقای علی نقی وزیری بر درجه دوم دستگاه چهارگاه گوشه ای به نام بدر اختراع کرده بودند .
به روش مشابه می توان راه هایی را جست که از هر گوشه ای در هر دستگاهی به دستگاه دیگری مرکب نوازی کرد که در این زمینه در آینده بیشتر گفتگو خواهیم کرد .
* در پایان از دوستانی که در این مورد نظری دارند خواهش می کنم در بخش نظرات با ما هم در میان بگذارند .
دوم :
پری زنگنه
بازنویسی از کتاب زنان موسیقی ایران نوشته توکا ملکی انتشارت کتاب خورشید
پری زنگنه شهرت خود را مدیون آوازهای محلی ای است که سال ها پیش با تنظیم فریدون شهبازیان خواند و کاست هایی از آن ها نیز توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تهیه شد . از آن سال ها، بسیاری از مادران کودکانشان را که همسن نگارنده ی این سطور بودند ، با لالایی او خواب کردند . او با صدای آرامش بخش و رویایی خود می خواند :
لای لای لای لای
گل لاله
پلنگ در کوه چه می ناله
برای دختر خاله
پری رخ رنگنه از یک خانواده کاشانی الاصل است که در سال 1318 در تهران به دنیا آمد . اولین درس ها را در زمینه ی ردیف های ایرانی نزد نصرالله زرین پنجه خواند و بعد در هنرستان عالی موسیقی تهران نزد اولین باغچه بان ، تعلیم اپرا دید . سپس برای تکمیل آموخته هایش به آلمان ، اتریش و ایتالیا رفت .
او حدود بیست و هشت سال پیش در یک حادثه ی رانندگی بینایی اش را از دست داد و در واقع پس از این حادثه کار هنریش را به طور جدی آغاز کرد . در شانزدهم خرداد 1351 نخستین رسیتال خود را در تالار رودکی برگزار کرد . وی علاوه بر تکثیر نوار کاست ، در اپراها و کنسرت های مختلفی شرکت کرد و از جمله اپرای "دون کارلوس" به کارگردانی والترپل که در آن نقش "صدای آسمانی" را بازی می کرد .
صدای او سوپرانو لیریک است .
به جز این در زمینه موسیقی ایرانی ، ترانه ی "ای نوع بشر" ساخته علی اکبر شهنازی با شعر امیر جاهد را که در آواز اصفهان می باشد ، با تنظیم فرامز پایور در تالار رودکی بازخوانی کرده است .
پری زنگنه پس از انقلاب به طور پراکنده به اجرای خصوصی برنامه پرداخته بود و برای اولین بار در جشنواره گل یاس در مهر 1377 به اجرای عمومی پرداخت و پس از آن کنسرت های بسیاری در نقاط مختلف شهر تهران اجرا کرد . او در این سالها بیشتر در امور خیریه و انتشار شعرهای کوتاه و تالیف کتاب " آوای نامها از ایران زمین" فعال بوده است .
با این توضیحات ترانه های محلی ایران را با صدای وی دانلود کنید :
1 – لالایی دانلود
2 – دست به دستمالم نزن دانلود
3 – عزیز جون (مازندرانی) دانلود
4 – عزیزم سوزه دانلود
5 – دختر شیرازی دانلود
6 – آی لیلی دانلود
7 – شکار آهو دانلود
8 – رشید خان دانلود
9 – مستم مستم دانلود
10 – دایی بلال دانلود
11 – دو به دو دانلود
12 – بارون بارونه دانلود
13 – اسمر اسمر دانلود
14 – قد بلند دانلود
15 – میخوام برم کوه دانلود
سوم : برنامه گلها
برنامه موسیقی ایرانی
دستگاه : چهارگاه
آهنگساز : علی تجویدی
ترانه سرا : معینی کرمانشاهی
خواننده : دلکش
شعر آواز : سعدی
نوازندگان : علی تجویدی –تار ؟
سال : 1336
1 - تصنیف :
کجا سفر رفتی که بی خبر رفتی
اشکم را چرا ندیدی از من دل چرا بریدی پا از من چرا کشیدی
که پیش چشمم ره دیگر رفتی
بیا به بالینم که جان مسکینم
تاب غم دگر ندارد جز بر تو نظر ندارد جان بی تو ثمر ندارد
مگر چه کردم که بی خبر رفتی
چه قصه ها تو از وفا گفتی با من تو بی محبتی جانا یا من
تو چنان شرر به خدا خبر ز خدا نداری رود آتش از سر آن سرا که تو پا گذاری
سوز دلم را تو ندانی آتش جانم ننشانی
با غمت در آمیزم از بلا نپرهیزم
پیش از آن برم بنشین کز میانه برخیزم
رو به تو کردم به خدا خو به تو کردم که هم آغوش تو باشم
دل به تو بستم به امیدت بنشستم که قدح نوش تو باشم
چه شود اگر نفس سحر خبری ز تو آرد به کس دگر نکنم نظر که دلم نگذارد
رفتی و صبر و قرار مرا بردی طاقت این دل زار مرا بردی
2- آواز :
بگذار تا مقابل روی تو بگذریم دزدیده در شمایل خوب تو بنگریم
جور است در جدایی و شوق است در نظر هم جور به که طاقت شوقت نیاوریم
گفتی ز خاک بیشترند اهل عشق من از خاک بیشتر نه که از خاک کمتریم
